روابط یعنی چه؟روابطی که دارید؛تعیین می کند شما چه کسی هستید ؛چه چیزها را به دست خواهید آورد؛ چگونه فکر می کنید و دیگران در مورد شما چگونه قضاوت می کنند.
کیفیت روابط شماست که تعیین می کند چه جایگاهی در خانواده ،بین دوستان و همکاران و جامعه دارید.
ارتباط فرایندانتقال پیام از فرستنده به گیرنده به شرط همسان بودن معانی بین آنهاست.ارتباط فرایندی است که در آن معنا بین موجودات زنده تعریف و به اشتراک گذاشته می شود.ارتباط به یک فرستنده ،پیام و گیرنده درنظر گرفته شده نیاز دارد.
*سه روش اصلی برای بر قراری ارتباط میان افراد وجود دارد:1-گفتاری2-نوشتاری3-غیر گفتاری
چگونه با دیگران ارتباط موثر برقرار کنیم؟
چگونه به استراتژی دیگران پی ببریم: استراتژی به معنی "ترکیبی از عواملی چون انواع تصورات درونی ، کیفیت های حسی لازم و ترتیب این عوامل است که ما را به نتیجه معینی می رساند."کلید موفقیت ما در کشف استراتژی دیگران این است که بدانیم افراد تمام اطلاعات لازم مربوط به استراتژی خود را بصورت کلمات ، حرکات بدن حتی با حرکات چشم و ایماء و اشاره به انتقال می دهند .
دو راه برای یافتن درک صحیح از مردم و استراتژی آنها ذکر شده است : 1-نظر متعادلی نسبت به دیگران و خودتان پیدا کنید.2-نگرش عاقلانه ای نسبت به دیگران اتخاذ کنید.
ایجا د ارتباط موثر با دیگران:
ارتباط به معنای برخوردهای متفاوت با اشخاص متفاوت است،امابعضی از مردم در این زمینه دچار گرفتاریهایی می شوند،علت اصلی گرفتاریهای آنها در برقراری ارتباط با یکدیگر،این است که هر کدام به شیوه خود با دیگران ارتباط
بر قرارمی کنند ." ارتباط موثر با دیگران ، نیاز به خلاقیت دارد."
راههای ایجاد ارتباط موثر با اطرافیان:
الف) به حرفهای دیگران خوب گوش دهید. ب)چگونه سخن گفتن را بیاموزید.ج ) همگام شدن راهی برای ایجاد ارتباط موثر .
باروحیه دیگران همراه شوید:
هرکس با هر روحیه ای خواهان معاشرت وهمراهی است.درست به همان گونه که اشخاص بیکار وناباب ، دوستانی هم طراز خود انتخاب می کنند،اشخاص مشتاق و بشاش هم می خواهند با اشخاصی مانند خود معاشرت کنند. اهمیت همگا م شدن را می توان اینگونه تعریف کرد:"وقتی شما با کسی همگام می شوید در واقع به او می گویی ، من مثل تو هستم و میتوانی روی من حساب کنی."
کلمات و مناسبات:
بعد مهم در برقراری ارتباط، رابط است. بسیاری از مشکلات از ارتباط ناشی می شود. وقتی روابط خوب نیست باید مراقب کلماتی باشیم که به کار می بریم در غیر اینصورت ممکن است سوء تفاهم ایجاد شود. از سوی دیگر وقتی روابط هماهنگ باشد ، حتی بدون کلمه هم می توانیم ارتباط بر قرار کنیم . نکته مهم در ارتباط موثر رابطه شخص با شخص است.
براساس همین جمله "بفهمیم که دیگران چگونه می فهمند"انسانها را به دسته های زیر تقسیم می شود:
الف-شخاص پدیداری(تصویری):این افراد دنیای روانی خود رابر اساس تصاویر و فضاسازی تنظیم می نمایندو بیشتر تعامل شخصی را دوست دارند. ب- اشخاص احساسی (همجواری): دنیای روانی خود را با احساسهای درونی و بیرونی ترسیم می کنندو واژه های احساسی مانند دوست دارم و...بیشتر استفاده می کنند.ج- اشخاص شنیداری(صوتی): این افراد دنیای روانی خود را با صداها دارند. این افراد بجای خوب فهمیدی می گویند خوب شنیدی و از زیر و بم صدا خوششان می آید. د – اشخاص ارقامی(زبانی) : این گروه ترکیبی از سه دسته پیشین
هستند. آنان قبل از اینکه بتوانند دنیای روانی خود را ترسیم کنند، مجبورند دریافت های خام حسی را به یک زبان خاص، از طریق کلماتف اعداد یا علایم کامپیتوتری منتقل نمایند.
چگونه شرایطی فراهم آوریم که دیگران ما را درک کننند؟
وقتی از شیوه ی مورد علاقه شخص مخاطب خود و اطرافیان استفاده می کنید ، آ نها را به اقدام و خواسته ی شما پاسخ مثبت می دهند.یکی از بهترین راههای کسب اطلاع در این زمینه که مخاطب شما چه روشی را می پسندد این است که از او مستقیما سوال کنیدو نظرش را جویا شوید در مواقعی که اطلاع یافتن از روش بر قراری ارتباط با اطرافیان و مخاطبان دشوار به نظر می رسد ، بهتر است از روش آزمایش و خطا استفاده کنید.اگر نتوانید پاسخ مورد نظرتان را دریافت کنید به روش دیگری متوسل شوید . مثلا از روش دیداری به روش شنیداری روی آورید و اگر روش شنیداری خواسته شما را بر آورده نساخت ، از روش احساسی استفاده کنید.
همدردی و همدلیK
توجه با تمام و جود، حضور کامل داشتن ، خود را بجای دیگران گذاشتن و از دریچه چشم آنان نگاه کردن مستلزم شجاعت ، شکیبایی و احساس امنیت خاطر است، به معنای آمادگی برای یاد گرفتن و تغییر کردن است، به معنای رفتن به اذهان و دلهای دیگران به منظور نگاه کردن از زاویه دید آنان است. بدین معنا نیست که احساس آنها را داشته باشیم،این همدردی است. بلکه منظور این است که احساس آنها را درک کنیم و ببینید که چگونه به دنیا نظر می کنند،این همدلی است. همدلی شما را پذیرا، باز وگشوده نگاه می دارد.
برداشت وباور:
اغلب مسائل ارتباطی ریشه در برداشت مردم از واقعیت ها دارد ، هر کسی دنیا را به زعم خود معنی می کند و برداشت ها و استنباطهای ما می توانند منجر به "تضاد شخصیت"ویا “فروپاشی ارتباط"شوند. حل وفصل مسائل استنباطی دشوار است، .
روشهای ارتباط موثر:
در ارتباط موثر سه مولفه وجود دارد اول فرستنده پیام دوم گیرنده پیام و سوم محتوای پیام . اگر هر یک از این سه عنصر اشکالی داشته باشد پیام منتقل نمی شود و شاید عکس آنچه را که قصد آن را داشته ایم که منتقل شود فرستاده می شود .
یکی از روانشناسان به نام گوردن هفت عامل را که رابطه را خراب می کند به نام هفت قیچی بیان می کندکه عبارتند از قضاوت کردن- تهدید کردن- تحقیر کردن – سرزنش کردن – نصیحت کردن -- مقایسه کردن و موعظه کردن . این هفت قیچی رابطه را قیچی می کند و مانع یک ارتباط سالم و موثر می شودکه نمونه آن را در رابطه والدین با فرزندان و زن و شوهر ها می توان مشاهده کرد.
شیوه های افزایش ارتباط موثر با دیگران :
1)صریح و صادق بودن 2) احساسات خود را آنگونه که هست بیان کنید. 3) زمینه مشترک و نکات مشابه را کشف کنید. 4)همدلی و همدردی کردن5)شنونده خوبی بودن 6) سیستم روحی افراد را بشناسید. 7) شخصیت یا کاراکتر افراد را بشناسید. 8) تقویت نمودن عزت نفس 9) محترم شمردن احساس طرف مقابل 10) سکوت نمودن. 11) عدم افراط در موعظه . 12) وقت و موقعیت شناس باشید. 13) مخالفت نمودن به شیوه مناسب 14) یکی بودن قول وعمل .
موانع بر قراری ارتباط :
ارتباط یکسویه در فضای گفت وگو :از آداب گفت و گو آن است که هر یک از طرفین ، به دیگری اجازه سخن گفتن و اظهار نظر بدهد وبا پرگویی وی رابه سکوت وادار نکند . برخی افراد نقش سخنگوی تنها را بازی می کنند و کمتر حاضرند از مرکب سخن ،پیاده گردند . به خوبی روشن است که این کار، خود بر خاسته از میل و شهوت ، یا غرور و نخوت است و ارتباط سازنده و موثر را دچار مشکل و حتی ناممکن می سازد.
مهارت گوش کردن یکی از اجزای مهم ارتباط موثر است :
این مهارت بسیار مهم است زیرا به ما کمک می کند تا با دیگران ارتباط کلامی و غیر کلامی موثری داشته باشیم ، نظرات خود را برای دیگران ابراز کنیم ، در مواقع لازم با تقاضا های نامناسب دیگران مخالفت کنیم و مناسب با فرهنگ جامعه و موقعیت ، خود را ابراز کنیم .
نتیجه :
بر قراری رابطه موثر ، توانایی است که به فرد کمک می کند تا بتواند به صورت کلامی و غیر کلامی ،مناسب با فرهنگ ، جامعه و موقعیت خود را بیان کند و بتواند نظر ها ، عقاید ،خواسته ها ،نیاز ها و هیجا ن های خود را ابراز و به هنگام نیاز بتواند از دیگران در خواست کمک و راهنمایی کند. قدرت و بر قراری وحفظ روابط دوستانه در بهداشت روانی فردی و اجتماعی تاثیر بسزایی دارد. حفظ روابط مطلوب صمیما نه ،همراه با مسئولیت ،ایجاد ارتباط ، پایان بخشیدن به یک ارتباط بین فردی به صورت سازنده و مفید ، بخشی از واقعیت های زندگی است که نیاز به تمرین و تجربه نیاز دارد .
منابع :
1) نامدار علی www.Blog Toomaj. Com
(2 ارتباط از ویکی پدیا ؛ دانسنامه آزاد
3) امیر ناجی "چگونه با دیگران ارتباط موثر برقرار کنیم؟
4) وبلاگ تخصصی دکتر دارابی
5) سلامی فاطمه ،روانشناسی کاربردی فانوس
والسلام _27/09/1392
•علی مرادی
•مشاور دبیرستان و مرکز پیش دانشگاهی آیت الله خامنه ای